Çocuklarda Valproat ve Karbamazepin Monoterapisinin Lökosit Alt Tipleri ve Nötrofil-Lenfosit Oranı Üzerine Etkileri

Sevim Şahin

  • Year : 2025
  • Vol : 41
  • Issue : 1
  •  Page : 12-18
Amaç: Epilepsili hastalarda kullanılan nöbet önleyici ilaçların lökopeni ve nötropeni gibi yan etkileri yakından bilinmekle birlikte, lökosit alt tipleri üzerine etkileri iyi bilinmemektedir. Lökosit alt tiplerindeki değişiklikler, vücudun enflamasyon durumunu değerlendirmek için de kullanılmaktadır. Nötrofilin lenfosite oranı (NLR), bu amaçla son yıllarda yaygın kullanılan indekslerdendir. Bu çalışma, iyi bilinen nöbet önleyici ilaçlardan valproat (VPA) ve karbamazepinin (KBZ) monoterapisinin lökosit alt tipleri ve NLR üzerine etkileri ve bu etkinin serum ilaç düzeyleriyle ilişkisini değerlendirmeyi amaçlamıştır.
Gereç ve Yöntemler: İdiopatik epilepsili, KBZ (n=25) veya VPA monoterapisi (n=62) başlanan, tedavi öncesi ve sonrasındaki ilk 1- 6 ay (T1) ve 9-18 ayda (T2) tam kan sayımı incelemesi ve en az bir kez eş zamanlı serum ilaç düzeyi değerlendirilmiş olan hastaların verileri, retrospektif olarak incelendi. Veriler, lökosit, nötrofil, lenfosit ve monosit sayı ve yüzdeleri ve eşzamanlı bakılan serum anti-nöbet ilaç düzeylerini içerdi. Serum ilaç düzeylerinin değişkenlerle ilişkisi, VPA grubunda 130, KBZ grubunda 30 eş zamanlı ölçümle değerlendirildi.
Bulgular: VPA grubunda, tedavi öncesine göre, T1 döneminde, nötrofil sayısı ve NLR’de azalma saptandı (p=0.026, p=0.038). Buna karşın lenfosit ve monosit oranında artış oldu (p=0.015, p<0.001). KBZ grubunda anlamlı değişiklik yoktu. Serum VPA düzeyleri monosit sayısı ile (r=0.2, p=0.022) pozitif korelasyon gösterdi. Serum KBZ düzeyleri nötrofil sayısı (r=-0.574, p=0.001) ve NLR ile (r=-0.413, p=0.023) negatif korelasyon gösterdi.
Sonuç: VPA monoterapisinin NLR oranında anlamlı baskılanmaya neden olması, antienflamatuar etki gösterdiğini desteklemektedir. Serum KBZ düzeylerinin NLR ile negatif korelasyonu, KBZ’nin NLR üzerine dozla ilişkili olarak benzer etkisinin olabileceğini düşündürmüştür. Bu etkilerin dikkate alınması, epilepsili çocuklarda uygun ilaç seçiminde fayda sağlayabilir.
Anahtar Kelimeler: Karbamazepin, nötrofil-lenfosit oranı, lökosit alt grupları, valproat
Cite this Article As : Sahin S. Effects of Valproate and Carbamazepine Monotherapy on Leukocyte Subsets and Neutrophil-Lymphocyte Ratio in Children. Selcuk Med J 2025;41(1): 12-18

Download Citation: Endnote/Zotero/Mendeley (RIS) RIS File

Download Citation: BibTeX BibTeX File

Conflict of interest : The authors declare that they have no conflict of interest.
This article is published under the CC BY-NC 4.0 license.
Selcuk Medical Journal
2025, Vol. 41 (1)
ISSN: 1017-6616
E-ISSN: 2149-8059
Received : , Accepted : , Published Online :

References

  1. 1. Chou IC, Chang YT, Chin ZN, et al. Correlation between Epilepsy and Attention Deficit Hyperactivity Disorder: A Population-Based Cohort Study. PLoS One. 2013;8(3):e57926. doi: 10.1371/journal.pone.0057926.
  2. 2. Covan LD. The epidemiology of the epilepsies in children. Ment Retard Dev Disabil Res Rev.2002;8(3):171-81. doi: 10.1002/mrdd.10035.
  3. 3. Bachmann T, Bertheussen KH, Svalheim S, et al. Haematological side effects of antiepileptic drug treatment in patients with epilepsy. Acta Neurol Scand. 2011;124(7):23–7. doi: 10.1111/j.1600-0404.2011.01539.x.
  4. 4. Verrotti A, Scaparrotta A, Grosso S, et al. Anticonvulsant drugs and hematological disease. Neurol Sci. 2014;35(7):983–93. doi: 10.1007/s10072-014-1701-0.
  5. 5. Pick AM, Nystrom KK. Nonchemotherapy drug-ınduced neutropenia and agranulocytosis. J Pharm Pract. 2014;27(5):447–52. doi: 10.1177/0897190014546115.
  6. 6. Bartels M, van Solinge WW, den Breeijen HJ, et al. Valproic acid treatment ıs associated with altered leukocyte subset development. J Clin Psychopharmacol [Internet]. 2012;32(6):832–4. doi: 10.1097/JCP.0b013e318270e5e2.
  7. 7. Söğütlü Y, Altaş U. Predictive value of neutrophil–lymphocyte ratio and other ınflammation ındices in febrile seizures in children. J Clin Med. 2024;13(17). doi: 10.3390/jcm13175330.
  8. 8. Vezzani A. Brain ınflammation and seizures: Evolving concepts and new findings in the last 2 decades. Epilepsy Curr. 2020;20(6_suppl):40S-43S.doi: 10.1177/1535759720948900.
  9. 9. Guenther S, Bauer S, Hagge M, et al. Chronic valproate or levetiracetam treatment does not influence cytokine levels in humans. Seizure. 2014;23(8):666–9. doi:10.1016/j.seizure.2014.04.011.
  10. 10. Gilhus NE, Matre R. Carbamazepine effects on mononuclear blood cells in epileptic patients. Acta Neurol Scand. 1986;74(3):181–5.doi:10.1111/j.1600-0404.1986.tb07852.x.
  11. 11. Çağ İ, Altun Y, Altunışık E. Do antiepileptic drugs have any effect on Neutrophil / Lymphocyte and Platelet / Lymphocyte Ratio? Med Sci Discov. 2019;90(12):76–81. doi: 10.17546/msd.533504.
  12. 12. Hosseini S, Mofrad AME, Mokarian P, et al. Neutrophil to lymphocyte ratio in epilepsy: a systematic review. Mediators Inflamm. 2022;4973996. doi: 10.1155/2022/4973996.
  13. 13. Gurvich N, Tsygankova OM, Meinkoth JL, Klein PS. Histone deacetylase ıs a target of valproic acid-mediated cellular differentiation. Cancer Res. 2004;64(3):1079–86.. doi: 10.1158/0008-5472.can-03-0799.
  14. 14. Soria-Castro R, Schcolnik-Cabrera A, Rodríguez-López G, et al. Exploring the drug repurposing versatility of valproic acid as a multifunctional regulator of innate and adaptive immune cells. J Immunol Res. 2019;(14):2019:9678098. doi: 10.1155/2019/9678098.
  15. 15. Collazos J, Domingo P, Fernández-Araujo N, et al. Exposure to valproic acid is associated with less pulmonary infiltrates and improvements in diverse clinical outcomes and laboratory parameters in patients hospitalized with COVID-19. PLoS One. 2022;17(1):e0262777. doi: 10.1371/journal.pone.0262777.
  16. 16. Hauser E, Seidl R, Freilinger M, et al. Hematologic manifestations and impaired liver synthetic function during valproate monotherapy. Brain Dev. 1996;18(2):105–9.doi:10.1016/0387-7604(95)00139-5.
  17. 17. Maës J, Maleszewska M, Guillemin C, et al. Lymphoid-affiliated genes are associated with active histone modifications in human hematopoietic stem cells. Blood. 2008;112(7):2722–9. doi:10.1182/blood-2008-02-140806.
  18. 18. Stewart MD, Li J, Wong J. Relationship between histone h3 lysine 9 methylation, transcription repression, and heterochromatin protein 1 recruitment. Mol Cell Biol. 2005;25(7):2525–38. doi: 10.1128/MCB.25.7.2525-2538.2005.
  19. 19. Bartels M, Geest CR, Bierings M, et al. Histone deacetylase inhibition modulates cell fate decisions during myeloid differentiation. Haematologica. 2010;95(7):1052–60. doi:10.3324/haematol.2009.008870.
  20. 20. Cho GW, Kang BY, Kim KS, Kim SH. Effects of valproic acid on the expression of trophic factors in human bone marrow mesenchymal stromal cells. Neurosci Lett . 2012;526(2):100–5. doi:10.1016/j.neulet.2012.08.015.
  21. 21. Tao R, De Zoeten EF, Özkaynak E, et al. Deacetylase inhibition promotes the generation and function of regulatory T cells. Nat Med. 2007;13(11):1299–307. doi:10.1038/nm1652.
  22. 22. Asadi-Pooya AA, Ghetmiri E. Folic acid supplementation reduces the development of some blood cell abnormalities in children receiving carbamazepine. Epilepsy Behav. 2006;8(1):228–31. doi:10.1016/j.yebeh.2005.10.002.
  23. 23. El-Shimi OS, Farag AA, El-Rebigi AM, et al. Carbamazepine-ınduced hematological and ımmunological alterations in Egyptian children with ıdiopathic generalized seizures. J Child Sci. 2021;11(1):265–72. doi:10.1055/s-0041-1736156
  24. 24. Caldiroli E, De Ponti F, Cosentino M, et al. Carbamazepine affects neutrophil function through an action on peripheral benzodiazepine receptors. Immunopharmacol Immunotoxicol. 1997;19(3):367–82. doi: 10.3109/08923979709046982.
  25. 25. Mintzer DM, Billet SN, Chmielewski L. Drug-induced hematologic syndromes. Adv Hematol. 2009;2009:495863. doi: 10.1155/2009/495863.
  26. 26. Furst SM, Uetrecht JP. Carbamazepine metabolism to a reactive intermediate by the myeloperoxidase system of activated neutrophils. Biochem Pharmacol. 1993;45(6):1267–75. doi: 10.1016/0006-2952(93)90279-6.
  27. 27. Yılmazbaş P, Şenbil N. Hematological side effects of valproate used for the treatment of epilepsy. Nam Kem Med J. 2021;9(1):39–42. doı: 10.4274/ nkmj.galenos.2020.800497.
  28. 28. Nasreddine W, Beydoun A. Valproate-induced thrombocytopenia: A prospective monotherapy study. Epilepsia. 2008;49(3):438–45. doi:10.1111/j.1528-1167.2007.01429.x.
  29. 29. Seetharam MN, Pellock JM. Risk-benefit assessment of carbamazepine in children. Drug Saf. 1991;6(2):148–58. doi:10.2165/00002018-199106020-00005.
  30. 30. Silverstein FS, Boxer L, Johnston M V. Hematological Monitoring During Therapy with Carbamazepine in Children Familial Periodic Paralysis : Low Muscle Potassium Permeability or High Sodium Permeability ? 1982;1982–3.
  31. 31. Bonhomme-Faivre L, Forestier F, Auchère D, et al. Chronic administration of verapamil, ketoconazole and carbamazepine: Impact on immunological parameters. Int J Pharm. 2002;238(1–2):133–7. doi:10.1016/S0378-5173(02)00056-X.
  32. 32. DA Silverman, DJ Chapron. Lymphopenic effect of carbamazepine in a patient with chronic lymphocytic leukemia. Ann Pharmacother. 1995;29(9):865-7. doi: 10.1177/106002809502900906.
  33. 33. Li H, Yang Y, Hu M, et al. The correlation of temporal changes of neutrophil-lymphocyte ratio with seizure severity and the following seizure tendency in patients with epilepsy. Front Neurol. 2022;13:964923. doi: 10.3389/fneur.2022.964923.