Geriatrik Hastaların Acil Servis Başvurularında Evde Sağlık Hizmetlerinin Etkisi: Bir İlçe Örneği

Fatih Cemal Tekin , YASEMİN DURDURAN, BERRİN OKKA

  • Fatih Cemal Tekin: Sağlık Bilimleri Üniversitesi Konya Şehir Hastanesi
  • YASEMİN DURDURAN: NEÜ
  • BERRİN OKKA: Necmettin Erbakan Üniversitesi Tıp Fakültesi
  • Year : 2024
  • Vol : 40
  • Issue : 3
  •  Page : 123-128
ÖZ
Amaç: Dünyada ve toplumumuzda ortalama yaşam süresinin uzaması, ölüm hızının azalması, tıp alanında yaşanan gelişmelere bağlı olarak yaşlı nüfus artmaktadır. Bu durum yaşlanan toplumla beraber, geriatrik hastaların kaliteli, uzun dönem bakım ihtiyacını ve yaşlı bakımında bütünsel etik yaklaşım gözetilerek, özerklik, adalet ve zarar vermeme gibi etik ilkelerin de etkin bir şekilde kullanılmasını beraberinde getirmektedir. Bu çalışmada Acil Servis’e başvuran geriatrik hastaların demografik ve genel özelliklerinin tespit edilmesi, Evde Sağlık Hizmetleri’nden faydalananlar ile bu hizmeti kullanmayanların Acil Servis başvurularının karşılaştırılması amaçlanmıştır.
Gereçler ve Yöntem: Çalışma, retrospektif dosya taraması olarak yürütülmüştür. Bu çalışma ilçede tek bir Acil Servis olması ve Evde Sağlık Hizmetleri hastalarının başka bir acil servise başvuramayacağı da dikkate alınarak bir ilçe devlet hastanesi acil servisinde yapılmıştır. Acil Servis’e 1 yıl içinde başvuran 65 yaş ve üzeri tüm hastaların verilerine ulaşılması amaçlanmıştır.
Bulgular: Acil Servis’te bir yıl içinde yapılan 116.263 muayenenin %11,4 (n=13.261)’ünün geriatrik yaş grubundaki bireylere ait olduğu bulundu. Acil Servis’e başvuran hastalardan Evde Sağlık Hizmetleri’ne kayıtlı olanların yaş ortancası 77 (65-101) iken kayıtlı olmayanlarınki 72 (65-107) idi. Acil Servis’e bir yıl içinde muayene için gelen geriatrik hastaların mükerrer başvuru sayıları ortancasının 3 (2-45) olduğu tespit edildi.
Sonuç: Sağlık sistemi ve Acil Servis açısından önemli bir gösterge olan mükerrer başvuru oranlarının Evde Sağlık Hizmetleri’ne kayıtlı geriatrik hastalarda daha yüksek olması başta olmak üzere bu çalışmada elde edilen birçok sonuç, Evde Sağlık Hizmetleri ile Acil Servis başvuruları arasında ilişki olduğunu göstermektedir. Bu durum Evde Sağlık Hizmetleri ve evde bakım uygulamalarının daha verimli hale getirilmesinin geriatrik hastaların Acil Servis başvurularında azalma etkisi oluşturabileceğini düşündürmektedir.
Anahtar Kelimeler: Evde bakım hizmetleri, sağlık hizmetleri, geriatrik, acil tıp, tıbbi etik
Cite this Article As : Tekin FC, Durduran Y, Okka B. Effect of Home Health Services on Emergency Department Admissions of Geriatric Patients: A District Example. Selcuk Med J 2024;40(3): 123-128

Download Citation: Endnote/Zotero/Mendeley (RIS) RIS File

Download Citation: BibTeX BibTeX File

Conflict of interest : The authors declare that they have no conflict of interest.
This article is published under the CC BY-NC 4.0 license.
Selcuk Medical Journal
2024, Vol. 40 (3)
ISSN: 1017-6616
E-ISSN: 2149-8059
Received : , Accepted : , Published Online :

References

  1. 1. Kahveci MM, Yeniçeri N. Değişen dünyada yaşlılık. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi. 2023; 8(2):593-9.
  2. 2. World Health Organization. Ageing and health [25.02.2024]. Available from: https://www.who.int/health-topics/ageing#tab=tab_1.
  3. 3. Tezcan S, Seçkine P. Türkiye’de demografik değişim; yaşlılık perspektifi. In: Aslan D, Ertem M, ed. Yaşlı sağlığı: sorunlar ve çözümler. Ankara: Palme Yayıncılık; 2012: 2-8.
  4. 4. Dev PS, Eljo JJG. Ethical considerations for older adults. Nusantara Journal of Behavioral Social Sciences. 2024;3(1):1-8. https://doi.org/10.47679/202444
  5. 5. Türkiye İstatistik Kurumu. Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi Sonuçları, 2023 [25.02.2023]. Available from: https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Adrese-Dayali-Nufus-Kayit-Sistemi-Sonuclari-2023-49684.
  6. 6. Kılıç P, Aydın L, Yılmaz B, et al. Investigation of the relationship between cognitive functions and perception of quality of life in individuals aged 65 years and older. Mev Med Sc. 2023;3(3):125-31.
  7. 7. Türkiye İstatistik Kurumu. İstatistiklerle Yaşlılık, 2022 [Available from: from: https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Istatistiklerle-Yaslilar-2022-49667.
  8. 8. Gürer A, Çırpan FK, Özlen NA. Yaşlı bakım hizmetleri. Sağlık Hizmetleri ve Eğitimi Dergisi. 2019;3(1):1-6.
  9. 9. Kurtoğlu S, Koç A. Dünyada yaşlılara sunulan hizmet örnekleri. Başkent Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi. 2019;4(2):122-31.
  10. 10. Karakuş B. Türkiye’de yaşlılara yönelik hizmetler, kurumsal yaşlı bakımı ve kurumsal yaşlı bakımında illerin durumu. Ankara: Ertem Basım Yayın Dağıtım, 2018: 88-180.
  11. 11. Karan MA, Satman İ. Giriş ve amaçlar In: Türkiye Sağlık Enstitüleri Başkanlığı Türkiye Yaşlı Sağlığı Raporu: Güncel Durum, Sorunlar ve Kısa-Orta Vadeli Çözümler. Istanbul: Miki Matbaacılık, 2021:3-5.
  12. 12. Sağlık Bakanlığı Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü. Türkiye sağlıklı yaşlanma eylem planı ve uygulama programı 2021-2026 [25.02.2024]. Available from: https://hsgm.saglik.gov.tr/depo/birimler/kronik-hastaliklar-ve-yasli-sagligi-db/Dokumanlar/Kitaplar/Turkiye_Saglikli_Yaslanma_Eylem_Plani_ve_Uygulama_Programi_2021-2026.pdf.
  13. 13. Yılmaz A, Çavuş UY, Yılmaz N, et al. Geriatrik hastaların acil servisten beklentisi nedir? Geriatrik acil servislere ihtiyacımız var mı? Social Science Studies Journal. 2023;9(114):7724-30. doi : 10.29228/sssj.70982
  14. 14. Hogan TM, Gerson L, Sanders AB. The history of geriatric emergency medicine. Journal of Geriatric Emergency Medicine. 2023; 4(1):1-21. doi: https://doi.org/10.17294/2694-4715.1044
  15. 15. McQuown CM, Snell KT, Abbate LM, et al. Telehealth for geriatric post-emergency department visits to promote age-friendly care. Health Serv Res. 2023;58:16-25. doi: 10.1111/1475-6773.14058.
  16. 16. Fatih O, Porsuk SK, Sedanur O, et al. Evde sağlık hizmeti alan hastaların acil servise başvuru nedenlerinin incelenmesi. TOGÜ Sağlık Bilimleri Dergisi. 2023;3(2):173-83. https://doi.org/10.52369/togusagbilderg.1261012
  17. 17. Ertan M. Use of emergency departments by elderly patients. Turkish Journal of Geriatrics. 2006;9(2):70-74.
  18. 18. Şimşek Öner D. Triaj sistemlerine genel bakış ve Türkiye’de acil servis başvurularını etkileyen faktörlerin lojistik regresyon ile belirlenmesi. Sosyal Güvence. 2018; 13: 84-115. https://doi.org/10.21441/sguz.2018.66
  19. 19. Öktem B, Üzer F. Acil servise başvuran geriatrik hasta populasyonun genel özellikleri. Kocatepe Tıp Dergisi. 2022;23(3):283-7.
  20. 20. Jones A, Schumacher C, Bronskill SE, et al. The association between home care visits and same-day emergency department use: A case-crossover study. CMAJ. 2018; 30;190(17): E525-E531. doi: 10.1503/cmaj.170892
  21. 21. Bayın G. Doğuşta ve ileri yaşta beklenen yaşam sürelerine etki eden faktörlerin belirlenmesi. Türkiye Aile Hekimliği Dergisi. 2016;20(3):93-103. doi: 10.15511/tahd.16.21693
  22. 22. Caruso C, Marcon G, Accardi G, et al. Role of sex and age in fatal outcomes of COVID-19: Women and older centenarians are more resilient. Int J Mol Sci. 2023; 24(3):1-12. doi: 10.3390/ijms24032638.
  23. 23. Ekingen E, Yıldız A. Evde sağlık hizmeti alan hastaların profillerinin incelenmesi: Batman ili örneği. Türkiye Klinikleri Sağlık Bilimleri Dergisi. 2021;6(3):609-17.
  24. 24. Çelik P, Çelik Ş, Hastaoğlu F. Acil servise başvuran geriatrik hasta profilinin belirlenmesi. Geriatrik Bilimler Dergisi. 2022;5(3):72-80.
  25. 25. Aydın T, Aydın ŞA, Köksal Ö, et al. Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi hastanesi acil servisine başvuran hastaların özelliklerinin ve acil servis çalışmalarının değerlendirilmesi. Akademik Acil Tıp Dergisi. 2010;9(4):163-8.
  26. 26. Aslan EÇ. Acil servis kullanımının değerlendirilmesi: Kesitsel bir çalışma. Mersin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi. 2023;16(1):1-13.
  27. 27. Kaldırım Ü, Tuncer SK, Ardıç Ş, et al. Acil servise ambulans ile müracaat eden geriatrik olguların analizi. Turkish Journal of Emergency Medicine. 2013;13(4): 161-165. doi: 10.5505/1304.7361.2013.35651.
  28. 28. Çevik C, Tekir Ö. Acil servis başvurularının tanı kodları, triyaj ve sosyo-demografik açıdan değerlendirilmesi. Balıkesir Sağlık Bilimleri Dergisi. 2014;3(2):102-7. doi: 10.5505/bsbd.2014.26349.
  29. 29. Türkdoğan KA, Kapcı M, Akpınar O, et al. Bir devlet hastanesi acil servisi demografik özellikleri: 2011 yılı meta analizi. Journal of Clinical Experimental Investigations. 2013; 4(3):274-278. doi: 10.5799/ahinjs.01.2013.03.0283.
  30. 30. Bedel C, Tomruk Ö. Bir üniversite acil servisine başvuran geriatrik hastaların özellikleri. SDÜ Tıp Fakültesi Dergisi. 2018; 25(4):393-9.
  31. 31. Merih YD, Ertürk N, Yemenici M, et al. Evde sağlık hizmetlerinde teknoloji kullanımı. Türkiye Sağlık Enstitüleri Başkanlığı Dergisi. 2021; 4(3):76-89.
  32. 32. Fidancı İ. Geriatrik yaş grubunun aile hekimliği polikliniğine başvuru sayıları ve nedenlerinin değerlendirilmesi: Retrospektif 5 yıl. The Journal of Turkish Family Physician. 2020;11(2):49-55. doi: 10.15511/tjtfp.20.00249
  33. 33. Sert ET, Mutlu H, Kokulu K, et al. Acil servisimize başvuran hastaların 5 yıllık analizi. Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Tıp Dergisi. 2021;8(1):1-4.
  34. 34. Kekeç Z, Koç F, Büyük S. Acil serviste yaşlı hasta yatışlarının gözden geçirilmesi. Akademik Acil Tıp Dergisi. 2009;8(3):21-4. doi: 10.4170/JAEM.2009.58070
  35. 35. Benli AR, Sunay D. A model of collaboration between palliative care unit and home health care services: Karabük. Ankara Medical Journal. 2017;17(3):143-150. doi: 10.17098/amj.339333
  36. 36. Kim K, Lee CA, Park SH, et al. Age-related differences in revisits to the emergency departments of eight Korean university hospitals. Arch Gerontol Geriatr. 2021 ;97:104489. doi: 10.1016/j.archger.2021.104489
  37. 37. Aslaner MA. Acil servise geriatrik hastaların 72 saat içerisindeki tekrar başvuruları. Acta Medica Alanya. 2019;3(3):267-71.
  38. 38. De Gelder J, Lucke JA, de Groot B, et al. Predictors and outcomes of revisits in older adults discharged from the emergency department. J Am Geriatr Soc. 2018; 66(4):735-741. doi: 10.1111/jgs.15301