Amaç: Osteoporoz kemiklerdeki mineral yoğunluğunun azalması sonucu kemik kütle ve yapısının zayıflayarak kemiklerin kırılgan hale geldiği bir hastalıktır. Tedavide amaç kemik kırıklarının engellenmesidir. Osteoporoz tedavisinde yeterli kalsiyum ve D vitamini kullanılmasının yanı sıra kemik rezorbsiyonunu önleyici ve kemik yapımını arttırıcı ilaçlar kullanılmaktadır. Düşme riskini azaltıcı yaşam tarzı önlemlerinin alınması da gereklidir. Bu çalışmada osteoporozu olan Türk popülasyonunda bisfosfonat kullanımı sonrası denosumabın etkinlik ve güvenilirliğinin değerlendirilmesi amaçlandı. Gereçler ve Yöntem: 2018-2022 yılları arasında osteoporoz tanısı alan ve denosumab kullanan hastalar çalışmaya dahil edildi. Hastaların demografik, klinik, kemik mineral yoğunluğu ve tedavi özellikleri kaydedildi. Hastaların denosumab kullanımından sonraki kemik mineral yoğunluğu değerleri tedavi öncesi başlangıç değerleri ile karşılaştırıldı. Bulgular: Çalışmanın analizi 55 hastanın verileri ile yapıldı. Çalışmaya alınan hastaların tümü kadın olup ortanca yaş 69 (46-90)’du. Osteoporozun en sık nedeni postmenopozal (%56,4) iken, sekonder nedenler arasında en sık görülen neden ise primer hiperparatiroidizm (%14,5) idi. On dört (%25,5) hastada kırık öyküsü mevcuttu. Denosumab tedavisi sonrası hastaların fosfor (p=0,022) ve alkalen fosfataz (p<0,001) düzeylerinde istatistiksel olarak anlamlı düşüş saptandı. Denosumab tedavisi ile L1-L4 (0,887'den 0,933'e), femur boynu (0,693'ten 0,727'ye) ve total kalça (0,762'den 0,782'ye) bölgelerinde BMD (gr/cm2) değerlerinde iyileşme gözlendi. Benzer şekilde, hastaların BMD Z skorları ve T skorlarında da iyileşme saptandı. Ayrıca denosumab ile ilişkili advers olay gözlenmedi. Sonuç: Bu çalışmada osteoporozlu hastaların tedavi özellikleri geriye dönük olarak incelendi. Hastalarda denosumab tedavisi iyi tolere edildi ve tedavi ile ilişkili ciddi bir yan etki saptanmadı. Bisfosfonat kullanımından sonra denosumabın osteoporoz tedavisinde etkili ve güvenli bir tedavi seçeneği olduğu görüldü. Anahtar Kelimeler: Osteoporoz, bisfosfonat, denosumab
Cite this Article As :
Dogan O. Evaluation of Denosumab Efficacy after Bisphosphonate Use in Patients with Osteoporosis: A Single Center Experience.
Selcuk Med J 2025;41(1): 1-6
1. Siris ES, Adler R, Bilezikian J, Bolognese M, Dawson-Hughes B, Favus MJ, et al. The clinical diagnosis of osteoporosis: a position statement from the National Bone Health Alliance Working Group. Osteoporos Int. 2014;25(5):1439-43. doi:10.1007/s00198-014-2655-z
2. Bai JC, Gonzalez D, Mautalen C, Mazure R, Pedreira S, Vazquez H, et al. Long-term effect of gluten restriction on bone mineral density of patients with coeliac disease. Aliment Pharmacol Ther. 1997;11(1):157-64. doi:10.1046/j.1365-2036.1997.112283000.x
3. Kerstetter JE, Mitnick ME, Gundberg CM, Caseria DM, Ellison AF, Carpenter TO, et al. Changes in bone turnover in young women consuming different levels of dietary protein. J Clin Endocrinol Metab. 1999;84(3):1052-5. doi:10.1210/jcem.84.3.5552
4. Brooke-Wavell K, Skelton DA, Barker KL, Clark EM, De Biase S, Arnold S, et al. Strong, steady and straight: UK consensus statement on physical activity and exercise for osteoporosis. Br J Sports Med. 2022;56(15):837-46. doi:10.1136/bjsports-2021-104634
5. Nawrat-Szołtysik A, Miodońska Z, Zarzeczny R, Zając-Gawlak I, Opara J, Grzesińska A, et al. Osteoporosis in Polish Older Women: Risk Factors and Osteoporotic Fractures: A Cross–Sectional Study. International Journal of Environmental Research and Public Health. 2020;17(10):3725.
6. LeBoff MS, Greenspan SL, Insogna KL, Lewiecki EM, Saag KG, Singer AJ, et al. The clinician's guide to prevention and treatment of osteoporosis. Osteoporos Int. 2022;33(10):2049-102. doi:10.1007/s00198-021-05900-y
7. Oryan A, Sahvieh S. Effects of bisphosphonates on osteoporosis: Focus on zoledronate. Life Sci. 2021;264:118681. doi:10.1016/j.lfs.2020.118681
8. Matsumoto T, Endo I. RANKL as a target for the treatment of osteoporosis. J Bone Miner Metab. 2021;39(1):91-105. doi:10.1007/s00774-020-01153-7
9. Cummings SR, San Martin J, McClung MR, Siris ES, Eastell R, Reid IR, et al. Denosumab for prevention of fractures in postmenopausal women with osteoporosis. N Engl J Med. 2009;361(8):756-65. doi:10.1056/NEJMoa0809493
10. Brown JP, Prince RL, Deal C, Recker RR, Kiel DP, de Gregorio LH, et al. Comparison of the effect of denosumab and alendronate on BMD and biochemical markers of bone turnover in postmenopausal women with low bone mass: a randomized, blinded, phase 3 trial. J Bone Miner Res. 2009;24(1):153-61. doi:10.1359/jbmr.0809010
11. Kendler DL, Roux C, Benhamou CL, Brown JP, Lillestol M, Siddhanti S, et al. Effects of denosumab on bone mineral density and bone turnover in postmenopausal women transitioning from alendronate therapy. J Bone Miner Res. 2010;25(1):72-81. doi:10.1359/jbmr.090716
12. Leder BZ. An Essential Warning. J Bone Miner Res. 2018;33(2):188-9. doi:10.1002/jbmr.3359
13. Cummings SR, Ferrari S, Eastell R, Gilchrist N, Jensen JB, McClung M, et al. Vertebral Fractures After Discontinuation of Denosumab: A Post Hoc Analysis of the Randomized Placebo-Controlled FREEDOM Trial and Its Extension. J Bone Miner Res. 2018;33(2):190-8. doi:10.1002/jbmr.3337
14. Tripto-Shkolnik L, Fund N, Rouach V, Chodick G, Shalev V, Goldshtein I. Fracture incidence after denosumab discontinuation: Real-world data from a large healthcare provider. Bone. 2020;130:115150. doi:10.1016/j.bone.2019.115150
15. Cowan A, Jeyakumar N, McArthur E, Fleet JL, Kanagalingam T, Karp I, et al. Hypocalcemia Risk of Denosumab Across the Spectrum of Kidney Disease: A Population-Based Cohort Study. J Bone Miner Res. 2023;38(5):650-8. doi:10.1002/jbmr.4804
16. Everts-Graber J, Lehmann D, Burkard JP, Schaller B, Gahl B, Hauselmann H, et al. Risk of Osteonecrosis of the Jaw Under Denosumab Compared to Bisphosphonates in Patients With Osteoporosis. J Bone Miner Res. 2022;37(2):340-8. doi:10.1002/jbmr.4472
17. Adami S, Libanati C, Boonen S, Cummings SR, Ho PR, Wang A, et al. Denosumab treatment in postmenopausal women with osteoporosis does not interfere with fracture-healing: results from the FREEDOM trial. J Bone Joint Surg Am. 2012;94(23):2113-9. doi:10.2106/JBJS.K.00774
Research Paper
View as PDF
Keywords
Osteoporoz, bisfosfonat, denosumab