ÖZ
Amaç: Transfüzyon bağımlı beta talasemi hastalarının kronik hastalıkları nedeniyle psikolojik rahatsızlıkları olabilmekte ve bu durum yaşam kalitelerini olumsuz etkileyebilmektedir. Ayrıca koku alma fonksiyonundaki sorunlar yaşam kalitesini ve psikolojik durumunu olumsuz yönde etkileyebilmektedir. Çalışmamızda transfüzyon bağımlı beta talasemi hastalarında koku alma işlevine bağlı yaşam kalitesi ile psikolojik bozukluk belirtileri arasındaki ilişki araştırıldı. Gereçler ve Yöntemler: Çalışmaya İstanbul Tıp Fakültesi Talasemi Merkezi'nde takip edilen 46 transfüzyon bağımlı beta talasemi hastası katıldı. Hastanın kendi bildirdiği koku alma işlevi ve koku almayla ilişkili yaşam kalitesini (ASOF) değerlendirmek için 12 maddelik anket ve depresyon ile anksiyete semptomlarını değerlendirmek için Hastane Anksiyete ve Depresyon Ölçeği (HAD) kullanıldı. İstatistiksel analiz SPSS (v23) programı ile yapıldı. Bulgular: Çalışmaya katılan 46 hastanın yaş ortalaması 32,5±7,3 yıl idi. Hastaların bildirilen genel koku alma kapasitesi (BKK) puanı 8,8±1,3 bildirilen belirli kokuları alma kapasitesi (BKA) puanı 4,6 ± 0,5 ve bildirilen koku duyusu ile ilişkili yaşam kalitesi (KYK) puanı 4,7 ± 0,4 idi. HAD ölçeğine göre hastaların %22'sinde anksiyete belirtileri, %65'inde depresyon belirtileri vardı. Hastaların anksiyete puanları ve depresyon puanları ile genel koku alma kapasiteleri arasında anlamlı bir negatif korelasyon bulundu (p=0.02). Depresyon semptomları ve anksiyete semptomları olan hastalar daha düşük koku alma yeteneği gösterdi (p<0.05). Depresyon semptomları olan hastalarda koku alma ile ilgili yaşam kalitesi de önemli ölçüde azaldı (p<0.05). Deferasiroks (DFX) kullanan hastalar daha iyi koku alma yeteneği gösterdi (p<0.01). Sonuç: Transfüzyon bağımlı beta talasemi hastalarının koku alma kapasitesi ile anksiyete ve depresyon skorları arasında anlamlı bir negatif korelasyon bulundu. Depresyon semptomları olan hastalarda, koku alma işleviyle ilişkili yaşam kalitesinin daha düşük olduğunu gösterildi. Şelasyon tipi, koku alma kapasitesi ile ilişkili görünmektedir. Anahtar Kelimeler: Anksiyete, beta talasemi, hayat kalitesi, depresyon, koku bozukluğu
Cite this Article As :
Yilmaz Y, Dalay D, Karakas Z. The Investigation of Olfactory Function Related Quality of Life And Psychological Symptoms In Patients
With Transfusion Dependent Beta Thalassemia. Selcuk Med J 2025;41(3): 131-135
1. 1. Origa R. Genetic basis, pathophysiology and diagnosis of thalassemias. In: Cappellini MD, Farmakis D, Porter J, Taher A, (eds). Guidelines for the management of transfusion dependent thalassemia (TDT), 4th edn. Nicosia:Thalassaemia International Federation (TIF) Publication, 2021; pp 20–36
2. Nemtsas P, Arnaoutoglou M, Perifanis V, et al. Neurological complications of beta-thalassemia. Ann Hematol. 2015;94(8):1261-65 . doi: 10.1007/s00277-015-2378-z.
3. Khoury B, Musallam KM, Abi-Habib R, et al. Prevalence of depression and anxiety in adult patients with β-thalassemia major and intermedia. Int J Psychiatry Med. 2012;44(4):291-03 . doi: 10.2190/PM.44.4.a.
4. Töret E, Karadaş NÖ, Gökçe NÖ, et al. Quality of Life and Depression in Turkish Patients with β-Thalassemia Major: A Cross-Sectional Study. Hemoglobin. 2018;42(5-6):326-29 . doi: 10.1080/03630269.2018.1551231.
5. Borgna-Pignatti C. The life of patients with thalassemia major. Haematologica 2010;95(3):345-48. doi: 10.3324/haematol.2009.017228.
6. Yilmaz Y, Karakas Z, Uzun B, et al. Olfactory dysfunction and quality of life in patients with transfusion-dependent thalassemia. Eur Arch Otorhinolaryngol. 2017 ;274(9):3417-21. doi: 10.3324/haematol.2009.017228.
7. Doty RL. Olfactory dysfunction and its measurement in the clinic and workplace. Int Arch Occup Environ Health 2006;79(4) : 268–82. doi: 10.1007/s00420-005-0055-6.
8. Liu DT, Prem B, Sharma G, et al. Depression Symptoms and Olfactory-related Quality of Life. Laryngoscope. 2022;132(9):1829-34. doi: 10.1002/lary.30122.
9. Amid A, Saliba AN, Taher AT, et al. Thalassaemia in children: from quality of care to quality of life.Arch Dis Child. 2015;100(11):1051-57 . doi: 10.1136/archdischild-2014-308112.
10. Pusswald G, Auff E, Lehrner J. Development of a Brief Self-Report Inventory to Measure Olfactory Dysfunction and Quality of Life in Patients with Problems with the Sense of Smell. Chem. Percept. 2012; 5 (1):292-99. doi:10.1007/s12078-012-9127-7
11. Saatçi Ö, Arıcı Düz Ö, Altundağ A. Reliability and Validity of the Turkish Version of the Questionnaire for the Assessment of Self- Reported Olfactory Functioning and Olfaction-Related Quality of Life. J Acad Res Med 2020;10(3):277-82. doi:10.4274/jarem.galenos.2020.3579
12. Zigmund AS, Snaith RP. The Hospital Anxiety and Depression Scale. Acta Psychiatr Scand 1983;67(6) :361-70. doi: 10.1111/j.1600-0447.1983.tb09716.x.
13. Aydemir Ö, Güvenir T, Küey L, et al. Validity and reliability of Turkish version of Hospital Anxiety and Depression Scale. Turkish Journal of Psychiatry 1997;8(4) :280-87. Doi eklenmeli
14. Choudhry VP. Quality of Life in Thalassemia Major. Indian J Pediatr. 2018;85(11):957-58. doi: 10.1007/s12098-018-2792-z.
15. Chordiya K, Katewa V, Sharma P, et al. Quality of Life (QoL) and the Factors Affecting it in Transfusion-dependent Thalassemic Children. Indian J Pediatr. 2018;85(11):978-83. doi: 10.1007/s12098-018-2697-x.
16. Nashwan AJ, Yassin MA, Babu GDJ, et al. Quality of life among adolescents aged 14 to 18 years with Beta-Thalassemia Major (TM) in Qatar. Acta Biomed. 2018;89(2-S):16-26. doi: 10.23750/abm.v89i2-S.7083.
17. Etemad K, Mohseni P, Aghighi M, et al. Quality of Life and Related Factors in β-Thalassemia Patients. Hemoglobin. 2021;45(4):245-49. doi: 10.1080/03630269.2021.1965617.
18. Tuysuz G, Tayfun F. Health-related Quality of Life and its Predictors Among Transfusion-dependent Thalassemia Patients. J Pediatr Hematol Oncol. 2017;39(5):332-36. doi: 10.1097/MPH.0000000000000790.
19. Zolaly MA, Zolaly FM, Al Belowi L, et al. Depression, Anxiety, and Stress Symptoms in Patients with Beta Thalassemia Major in Almadinah Almunawwarah, Saudi Arabia. Cureus. 2020;12(11):e11367. doi: 10.7759/cureus.11367.
20. Adib-Hajbaghery M, Ahmadi M, Poormansouri S. Health Related Quality of Life, Depression, Anxiety and Stress in Patients with Beta-Thalassemia Major. Iran J Ped Hematol Oncol. 2015;5(4):193-05. Doi eklenmeli
21. Maheri A, Sadeghi R, Shojaeizadeh D, et al. Depression, Anxiety, and Perceived Social Support among Adults with Beta-Thalassemia Major: Cross-Sectional Study. Korean J Fam Med. 2018;39(2):101-07. doi: 10.4082/kjfm.2018.39.2.101
22. Yengil E, Acipayam C, Kokacya MH, et al. Anxiety, depression and quality of life in patients with beta thalassemia major and their caregivers. Int J Clin Exp Med. 2014;7(8):2165-72. Doi eklenmeli
23. Mohamadian F, Bagheri M, Hashemi MS, et al. The Effects of Cognitive Behavioral Therapy on Depression and Anxiety among Patients with Thalassemia: a Randomized Controlled Trial. J Caring Sci. 2018;7(4):219-24. doi: 10.15171/jcs.2018.033.
24. Kohli P, Soler ZM, Nguyen SA, et al. The association between olfaction and depression: a systematic review. Chem Senses. 2016;41(6):479-86. doi: 10.1093/chemse/bjw061.
25. Taalman H, Wallace C, Milev R. Olfactory functioning and depression: a systematic review. Front Psych. 2017;8:190. doi: 10.3389/fpsyt.2017.00190.
Research Paper
View as PDF
Keywords
Beta Talasemi, koku bozukluğu, hayat kalitesi, depresyon, anksiyete