Hormon replasman tedavisi, kombine oral kontraseptifler ve yalnızca progestin içeren hapların prospektüslerinin okunabilirliğinin değerlendirilmesi: Analitik Araştırma: Kesitsel Çalışma

Amaç: Yazılı bir metnin anlaşılması, okunabilirliği ile doğrudan ilişkilidir. Okunabilirliği objektif bir şekilde ölçmek için belirli formüller vardır. İlaç prospektüslerinin okunabilirliği de halk sağlığı açısından önemlidir. Özellikle reçetesiz satılan ve doğrudan temin edilebilen ilaçlarda bu prospektüslerin anlaşılabilirliği ve okunabilirliği daha da önem arz etmektedir. Bu çalışmada hormon replasman tedavisi (HRT), kombine oral kontraseptiflerin (COCP) ve sadece progestin içeren hapların (POP) prospektüslerinin okunabilirlik düzeyinin belirlenmesi amaçlanmıştır.
Materyal ve Metod: Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu' nun resmi web sitesinden eczanelerde satılan ve kadınların kullanabildiği tüm reçetesiz ve reçeteli hormon preparatlarının listesini oluşturdu. Türkiye’ de reçeteli veye reçetesiz olarak satılan hormon preparatları içeriklerine göre HRT, COCP ve POP olarak üçe yarıldı. İlaç prospektüs metinleri okunabilirlik hesaplama motoruna aktarıldı ve metinlerindeki hece, kelime ve cümle sayıları hesaplandı. Türkçe metinler için geçerli olan Ateşman, Bezirci-Yılmaz ve Çetinkaya-Uzun okunabilirlik formülleri, bu metinleri değerlendirmek için kullanıldı. Araştırma, %5 çift yönlü anlamlılık sınırı ve %95 güven düzeyi ile gerçekleştirilmiştir.
Bulgular: Üç ilaç grubu için Ateşman okunabilirlik endeksinin ortalama değerleri 70,5 ile 71,3 arasında oldukça benzerdir (p=0.690). Çetinkaya-Uzun okunabilirlik endeksinin ortalama değerleri, 49,9 ile 50,7 arasında oldukça benzerdir (p = 0,627). Bezirci-Yılmaz, üç ilaç grubu için okunabilirlik endeksinin iki kategoriye ayrıldığını göstermektedir: 7-8 sınıf ve 9-10 sınıf. Her bir ilaç grubuna ait prospektüslerin çoğunluğunun 7-8 sınıf kategorisine girdiğini, prospektüslerin okunmasının ve anlaşılmasının oldukça kolay olduğunu göstermektedir. Üç farklı ilaç grubu için Bezirci-Yılmaz okunabilirlik endeksi arasında anlamlı bir fark yoktur (p=0.534).
Sonuç: Türkiye'deki ortalama eğitim seviyesi göz önüne alındığında bu preparatraların prospektüslerinin okunabilirlik seviyesi yüksektir. İlaç prospektüslerinin ortalama eğitim seviyesine göre yazılması okunabilirliğini ve dolayısıyla anlaşılabilirliğini artıracaktır.
Anahtar Kelimeler: Hormon replasman tedavisi, kombine oral kontraseptifler, okunabilirlik, prospektüs, sadece progestin içeren haplar