İNSÜLİN BAĞIMLI DİABETES MELLİTUSLU ÇOCUKLARDA METABOLİK PARAMETRELER İLE VİTAMİN D SEVİYESİ ARASINDAKİ İLİŞKİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Öz
Amaç: D vitamini hiperlipidemi, kardiyovasküler hastalık riski ve glikoz/insülin metabolizmasında önemli bir rol oynar. Bu çalışmanın amacı; tip 1 diyabetes mellituslu çocukların metabolik profilleri, aterojenik indeks ve kardiyovasküler hastalık riski ile serum vitamin D düzeyleri arasındaki ilişkiyi araştırmaktır.
Gereçler ve Yöntem: Çalışmaya 307 tip 1 diyabetes mellituslu hasta dahil edildi. Antropometrik ve klinik ölçümler, biyokimyasal parametreler, aterojenik plazma indeksi (AIP) değerleri ve serum vitamin D düzeyleri değerlendirildi.
Bulgular: Çalışmaya yaş ortalaması 11.5 ±3.87 olan, 152’si (%49.5) kız, 155’i (%50.5) erkek olmak üzere 307 diyabet hastası dahil edildi. Hastalarımızın büyük çoğunluğunda Vitamin D eksikliği (%77.5; (n=193)) tespit edildi. Vitamin D düzeyi düşük hastaların günlük ortalama insülin dozu 0.91±0.31 U/kg/gün; ortalama hemoglobin A1C (HbA1C) seviyesi %11.77; vitamin D düzeyi normal olanlarda ise ortalama insülin dozu 0.94±0.28 U/kg/gün; HbA1C seviyesi %12.19 olarak bulundu (p> 0.05). Kızlarda ortalama aterojenik plazma indeksi düzeyi 0.28±0.33 iken; erkeklerde 0.25±0.31 idi (p > 0.05). Vitamin D eksikliği olan vakaların aterojenik plazma indeksi ortalaması 0.29±0.31 iken, vitamin D eksikliği olmayanlarda aterojenik plazma indeksi ortalaması ise 0.13±0.28 olarak bulundu (p< 0.001).
Sonuç: Aterojenik plazma indeksi; vitamin D eksikliği olan hastalarda daha yüksek bulunmuştur. Çalışma sonucunda elde edilen verilere göre; Vitamin D düşüklüğü ve aterojenik plazma indeksi yüksekliği kardiyovasküler komplikasyonları öngörmede önemli belirteçlerdir. Tip 1 diyabetes mellituslu çocuklarda bu parametrelerin yakın takibinin uzun dönem morbiditeyi önlemede yol gösterici olacağı düşünülmektedir. 
Anahtar Kelimeler: Tip 1 Diabetes Mellitus, Aterojenik İndeks, D Vitamini