Koroner Kollateral Gelişimi İle Endotel Fonksiyonları Arasındaki İlişki

Brakiyal arterden ölçülen, endotel fonksiyonunun göstergesi olan akımla ilişkili vasodilation (AİD) kardiyovasküler risk faktörleri ile ilişkilidir. AİD ile koroner kollateral oluşumu arasındaki ilişki günümüze dek incelenmemiştir. Çalışmamızda bu ilişkiyi araştırdık. Çalışmaya yaş ortalaması 59±11 olan toplam 91 hasta (12 kadın, 79 erkek) alındı. Koroner arterlerinden herhangi birisinde %90 ve üzeri darlık bulunan hastalar çalışmaya dahil edildi. Koroner kollateral varlığı anjiografik olarak Rentrop sınıflamasına göre yapıldı. Hastalar iyi gelişmemiş kollateraller (Rentrop 0-1; 42 hasta) ve iyi gelişmiş kollateraller (Rentrop 2-3; 49 hasta) olmak üzere 2 gruba ayrıldı. Tüm hastalarda yüksek rezolusyonlu ultrason ile AİD ve nitrogliserine bağlı vazodilatasyon ölçüldü. AİD iki grup arasında farklı bulunmadı (4.55±0.69 vs 4.52±0.64, p=0.83). Sonuç olarak bu çalışmada, brakiyal arterden ölçülen AİD’nin bozulması ile zayıf kollateral oluşumu arasında bir ilişkinin olmadığı tesbit edildi. Bunun nedeni kollateral damar oluşumunda birçok faktörün rol alıyor olması olabilir.