Osteoporozlu Hastalarda Bisfosfonat Kullanımı Sonrası Denosumab Etkinliğinin Değerlendirilmesi: Tek Merkez Deneyimi

 Amaç: Osteoporoz kemiklerdeki mineral yoğunluğunun azalması sonucu kemik kütle ve yapısının zayıflayarak kemiklerin kırılgan hale geldiği bir hastalıktır. Tedavide amaç kemik kırıklarının engellenmesidir. Osteoporoz tedavisinde yeterli kalsiyum ve D vitamini kullanılmasının yanı sıra kemik rezorbsiyonunu önleyici ve kemik yapımını arttırıcı ilaçlar kullanılmaktadır. Düşme riskini azaltıcı yaşam tarzı önlemlerinin alınması da gereklidir. Bu çalışmada osteoporozu olan Türk popülasyonunda bisfosfonat kullanımı sonrası denosumabın etkinlik ve güvenilirliğinin değerlendirilmesi amaçlandı.
Gereçler ve Yöntem: 2018-2022 yılları arasında osteoporoz tanısı alan ve denosumab kullanan hastalar çalışmaya dahil edildi. Hastaların demografik, klinik, kemik mineral yoğunluğu ve tedavi özellikleri kaydedildi. Hastaların denosumab kullanımından sonraki kemik mineral yoğunluğu değerleri tedavi öncesi başlangıç değerleri ile karşılaştırıldı.
Bulgular: Çalışmanın analizi 55 hastanın verileri ile yapıldı. Çalışmaya alınan hastaların tümü kadın olup ortanca yaş 69 (46-90)’du. Osteoporozun en sık nedeni postmenopozal (%56,4) iken, sekonder nedenler arasında en sık görülen neden ise primer hiperparatiroidizm (%14,5) idi. On dört (%25,5) hastada kırık öyküsü mevcuttu. Denosumab tedavisi sonrası hastaların fosfor (p=0,022) ve alkalen fosfataz (p<0,001) düzeylerinde istatistiksel olarak anlamlı düşüş saptandı. Denosumab tedavisi ile L1-L4 (0,887'den 0,933'e), femur boynu (0,693'ten 0,727'ye) ve total kalça (0,762'den 0,782'ye) bölgelerinde BMD (gr/cm2) değerlerinde iyileşme gözlendi. Benzer şekilde, hastaların BMD Z skorları ve T skorlarında da iyileşme saptandı. Ayrıca denosumab ile ilişkili advers olay gözlenmedi.
Sonuç: Bu çalışmada osteoporozlu hastaların tedavi özellikleri geriye dönük olarak incelendi. Hastalarda denosumab tedavisi iyi tolere edildi ve tedavi ile ilişkili ciddi bir yan etki saptanmadı. Bisfosfonat kullanımından sonra denosumabın osteoporoz tedavisinde etkili ve güvenli bir tedavi seçeneği olduğu görüldü.
Anahtar Kelimeler: Osteoporoz, bisfosfonat, denosumab